“Wie het niet weet mag het ook zeggen”

Onderzoek heeft uitgewezen dat leerlingen die aandacht van de leraar krijgen, beter presteren. Zo, dat is nog eens een conclusie die aankomt. Daar moest inderdaad hoognodig een onderzoek op losgelaten worden. Opeens snapte ik beter waarom de kinderen die ik ‘chronisch’ verwaarloosde qua beurt bij het rekenen, hun toetsen bijna nooit voldoende maakten. Vergeeft u mij mijn ietwat sombere, licht sarcastische bui. Maar vragen of zoeken naar de bekende weg noopt mij tot minder vrolijke bespiegelingen. Natuurlijk gedijt ieder kind bij aandacht, of dat nu van mama of de juf is. Meesters zijn er namelijk niet meer zoveel, maar dat is een ander ding. Alles wat aandacht krijgt groeit.

Laatst stond ik voor de klas en viel mijn oog op een bakje met ijsstokjes. Sinds de term nutteloos materiaal werd vervangen door kosteloos materiaal, ben ik niet meer zo bezig met eierdozen, wc-rollen en bolletjes restwol. Laat staan ijsstokjes. Deze ijsstokjes hadden echter een andere functie. In plaats van dat de kinderen na een vraag hun vinger opstaken, grabbelde de juf in het bakje met ijsstokjes. Op ieder stokje stond een naam. Mede hierdoor kregen niet alleen de actieve, ambitieuze leerlingen een beurt. Ieder kind kon bevraagd worden als het ijsstokje dat de juf uit het bakje trok zijn of haar naam bevatte. Geniaal in al zijn eenvoud.

Geïnspireerd door de ijsstokjes en het feit dat de juf langer ziek bleef en ik dus langer voor de klas mocht als interim-directeur (volgens mij los je het tekort aan mannen in het onderwijs zo op door alle schoolleiders van mannelijke kunnen verplicht 1 dag  voor de groep te plaatsen), begon ik iedere les met een vraag. Ook omdat mijn aanname ‘eens een meester, altijd een meester’ toch wel wat afgestoft moest worden ( “Jongens, hoe werkt het digibord”, is ook een vraag….), maar ook omdat ik van mening ben dat we de leerling te vaak vergeten. Vergeten te bevragen, te vragen. Wat er gebeurde toen ik de leerlingen vooraf vragen stelde (voor iedere juf of meester van de nieuwe stempel natuurlijk een inkopper, maar voor mij als toch wel ouwe stempel een leermomentje) laat zich raden. Het leverde mij als invalmeester inzichten op, het leverde de groep verbindende kennis op. En we hadden lol, gecombineerd met hard werken.

Vraag het de kinderen is in het primair onderwijs vaak verbonden met een leerlingenraad. Waarbij de schoolleider of een juf eens per maand met een groepje kinderen discussieert over het té harde wc-papier, de lekke voetbal tijdens het buitenspelen of de te traag werkende computers. En vraag het de leerlingen zou je best kunnen uitbreiden. Daar heb je niet altijd ijsstokjes voor nodig.

Gepubliceerd in Columns.