Thuisonderwijs: de zintuigen gebruiken

Kleuters leren door te ruiken, zien, horen, voelen en proeven. De zintuiglijke ontwikkeling is met eenvoudige spellen te stimuleren en kan ouders helpen die worstelen met thuisonderwijs. “Ik moet mijn kind voortdurend vermaken”, merkten veel ouders op uit ons laatste ouderonderzoek over thuisonderwijs. In deze blog gaan we in op het belang van de zintuiglijke ontwikkeling en sensopathische spellen waarmee kinderen zichzelf vermaken.  

Je lijf leren kennen

De sensomotorische ontwikkeling is voor kleuters belangrijk. Ze leren hun lijf kennen en de structuren van ruimtes en voorwerpen om zich heen. Kinderen die zich niet goed ontwikkelen op het gebied van hun sensomotoriek kunnen op latere leeftijd problemen krijgen met hun motorische ontwikkeling. Het niet goed kennen van hun eigen lijf kan ertoe leiden dat kleuters minder goed bewegen. Op de langere termijn heeft dit gevolgen voor de concentratie van een kind. Ook wordt het dan moeilijk om stil te kunnen zitten, wat wel van een kind wordt gevraagd in de hogere klassen.  

Voelen: kliederen en kladderen

Kliederen en kladderenKliederen met materialen stimuleert het zintuig voelen. Zand is korrelig en zacht. Water is nat en vloeibaar. Doe deze samen en de structuur verandert. Laat een kind voelen. Wat een ervaring!  

Misschien heeft een ouder thuis een zandbak of watertafel, maar een emmer of lage bak is ook geschikt om zand of water in te doen. Laat de kinderen bootjes vouwen en doe proefjes met drijven en zinken. Naast zand en water kan een ouder natuurlijk ook andere materialen gebruiken, zoals ongekookte mais, rijst, zaagsel, takjes of blaadjes.   Veel ouders hebben vingerverf en/of klei in huis. Vingerverven en kleien zijn leuke manieren om de sensomotorische ontwikkeling van een kind te stimuleren. Een kind vindt dit heerlijk en kan hier lekker zelfstandig mee bezig zijn.  

 

Ruiken: snuffelen en snuiven

Geur speelt een belangrijke rol, al vanaf dag 1 van een kind. Kleine baby’s herkennen de reuk van hun mama, en dat voelt vertrouwd! Maar weten wat ze ruiken, dat is andere koek. Er zijn verschillende spellen om een kind bewust geuren te laten waarnemen:

  • Meehelpen met koken
  • Samen koekjes bakken
  • Ruiken aan kruiden

 

Horen: luister en huiver

Maak muziek met (zelf geïmproviseerde) instrumenten. Pak een fluit of luit. Rommel op de trommel. Sla met de handen ritmisch op de tafel. Maak hoge geluiden met bestek op servies. Zelf muziek maken is leuk, ontspannend en een activiteit waar een kind volledig in kan opgaan. Of zet muziek aan en laat een kind luisteren. Dit kan bijvoorbeeld via Spotify, Youtube of een cd-speler.  

Zien: kijken en koekeloeren

Lekker rondkijken, zien en waarnemen. Ouders kunnen dit doen door bijvoorbeeld een wandeling te maken. Zak bijvoorbeeld op de hurken om insecten te zien lopen of sta stil bij bomen en verwonder je over de blaadjes aan de bomen.Kreeft zien en verven

Proeven: proberen en plaatsen

Zoet, zuur, zout, bitter (en umami), het zijn de 5 smaken. Door te proeven leert een kind de binnenkant iets kennen. Een ouder kan leuke proefjes doen met smaak. Laat een kind het verschil proeven tussen een gezouten en een ongezouten snijboon. Doe de neus dicht bij het drinken van sinaasappelsap en een kind ontdekt dat de neus van groot belang is om goed te proeven! Of neem een theelepeltje honing, dat smaakt zoet!  

Neem de proef op de som

Spellen die een beroep doen op voelen, ruiken, zien, horen en/of proeven zijn eenvoudig te implementeren in het thuisonderwijs. Daarvoor heb je geen werkblad nodig, maar gewoon huis-, tuin- en keukenspullen. Neem de proef op de som en geef ouders zintuiglijk spel mee, waar een kind zelfstandig mee aan de slag kunt gaan. Download hier het e-book Sensomotorische ontwikkeling.

Annemarije van rijn

Annemarije van Rijn werkt bij de Lerende School, het onderwijsadviesbureau van Scholen met Succes. De Lerende School ondersteunt ontwikkelingsgericht leren waarin spel de leidende activiteit is. Beredeneerd werken op een manier die direct aansluit bij het leren van jonge kinderen.    

Gepubliceerd in De Lerende School.